بررسی قانون سختی کار + مشاغل و شرایط
- سختی کار چیست؟
- کدام مشاغل مشمول سختی کار هستند؟
- میزان سختی کار چگونه محاسبه میشود؟
- درخواست سختی کار چه مراحلی دارد؟
- ثبت درخواست سختی کار چگونه انجام میشود؟
- چطور وضعیت درخواست سختی کار را پیگیری کنیم؟
- شرایط بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور
- شرایط بازنشستگی با سابقه سختی کار برای زنان
- سختی کار در محاسبه بازنشستگی چگونه لحاظ میشود؟
- نکات مهم قانون جدید مشاغل سخت و زیانآور
- موارد قانونی مرتبط با سختی کار
- قانون ساعت کاری برای کارهای سخت
- قانون اضافه کاری مشاغل سخت
- شرایط مرخصی در مشاغل سخت
- جمعبندی
- سوالات متداول
اگر در یک محیط کاری پرریسک، طاقتفرسا یا آسیبزا فعالیت میکنید، احتمالاً این پرسش برایتان مطرح شده که سختی کار دقیقاً چیست و آیا شغل شما در این دسته قرار میگیرد یا نه. قانون سختی کار برای حمایت از کارگرانی تدوین شده که ماهیت شغلشان با خطرات جسمی یا روانی همراه است؛ اما تشخیص مشمولیت این قانون تنها با عنوان شغلی انجام نمیشود و شرایط واقعی محیط کار، نوع فعالیت و نحوهی تأیید آن نقش اصلی را دارند.
در این مقاله، وضعیت قانون سختی کار ۱۴۰۵، مشاغل مشمول، شرایط استفاده از قانون سختی کار، نحوه ثبت و پیگیری درخواست، شیوه محاسبه سابقه و تأثیر آن بر بازنشستگی را بررسی میکنیم. همچنین به پرسشهای پرتکراری مانند سختی کار چیست، سختی کار چگونه محاسبه میشود و سختی کار به چه مشاغلی تعلق میگیرد پاسخ میدهیم تا بتوانید وضعیت شغلی خود را بر اساس مقررات، نه برداشتهای غیررسمی، ارزیابی کنید.
سختی کار چیست؟
در مقررات تأمین اجتماعی، سخت و زیانآور بودن شغل بر اساس شرایط واقعی محیط کار و میزان تأثیر عوامل زیانآور بر سلامت فرد تعیین میشود. طبق ماده ۱ آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور، مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵، زمانی که عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی یا بیولوژیکی محیط کار بیش از حد استاندارد باشند و سلامت فرد را تهدید کنند، شغل میتواند سخت و زیانآور شناخته شود.
مشاغل سخت و زیانآور به دو گروه تقسیم میشوند:
- گروه «الف»: با اجرای اقدامات ایمنی، بهداشتی و فنی، امکان حذف یا کاهش عوامل زیانآور وجود دارد.
- گروه «ب»: سخت و زیانآور بودن، ماهیت شغل است و با اصلاح شرایط نیز این ویژگی بهطور کامل از بین نمیرود.
کدام مشاغل مشمول سختی کار هستند؟
تشخیص مشاغل مشمول قانون سختی کار به ماهیت شغل، شرایط محیط کار و نحوه انجام وظایف بستگی دارد و نمیتوان آن را برای همه مشاغل بهصورت یکسان تعیین کرد. در فرآیند طبقهبندی مشاغل و بررسی شرایط کاری، عوامل مختلفی مانند میزان مواجهه با عوامل زیانآور و شرایط فیزیکی کار مورد ارزیابی قرار میگیرد. در ادامه، هر یک از این مشاغل را بهصورت جداگانه بررسی میکنیم تا مشخص شود در چه شرایطی یک عنوان شغلی میتواند مشمول مقررات مشاغل سخت و زیانآور باشد و چه عواملی در تأیید آن نقش دارند.
کار در معدن
کار در معدن، بهویژه در بخشهای زیرزمینی، به دلیل ریزش، گردوغبار، صدا، ارتعاش و تهویه نامناسب میتواند از مشاغل سخت و زیانآور محسوب شود. با این حال، برخورداری از مزایای سختی کار قانون کار به تأیید شرایط واقعی کار و بررسی مراجع قانونی بستگی دارد.
کارهای مرتبط با استخراج
کارهای مرتبط با استخراج معمولاً با محیطهایی همراهاند که فشار فیزیکی و خطرات ایمنی در آنها از یک کارگاه معمولی بیشتر است؛ از کار با تجهیزات سنگین و عملیات حفاری گرفته تا حضور در فضاهای پرگردوغبار، پرصدا یا دارای خطر ریزش. همین ویژگیها باعث شده بخشی از این فعالیتها در بررسی مشاغل سخت و زیانآور مورد توجه قرار بگیرند.
نکته مهم این است که نوع دقیق فعالیت، محل انجام کار و میزان مواجهه فرد با عوامل آسیبزا اهمیت دارد. برای مثال، شرایط فردی که مستقیماً در عملیات استخراج و حفاری حضور دارد، لزوماً با کارمندی که در همان مجموعه وظایف اداری انجام میدهد یکسان نیست.
کار در مخازن سربسته
کار در مخازن سربسته به دلیل خطراتی مانند کمبود اکسیژن، تجمع گازها و بخارات سمی و دشواری دسترسی و خروج میتواند در گروه مشاغل سخت و زیانآور قرار گیرد. در بند ۳ ماده ۱ آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵، این نوع فعالیتها در صورت وجود عوامل زیانآور و شرایط مقرر، قابل بررسی از نظر سخت و زیانآور بودن هستند.
کارهایی مانند بازرسی، شستوشو، تعمیر و نظافت داخل مخازن معمولاً بیشترین مواجهه را با این شرایط دارند.
کار در مجاورت کورههای ذوب
کار در مجاورت کورههای ذوب به دلیل حرارت شدید، بخارات و گازهای ناشی از فرآیند ذوب و تماس احتمالی با فلزات گداخته از فعالیتهای پرخطر محسوب میشود. در بند «ب» ماده ۱۱ آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵، تخلیه و حمل مواد مذاب از کورههای فعال و کار مستمر در مجاورت کورههای ذوب، در صورت قرار گرفتن فرد در معرض مستقیم حرارت یا بخارات، مورد تصریح قرار گرفته است.
کار در ارتفاع
کار در ارتفاع به دلیل خطر سقوط، شرایط نامناسب دسترسی و قرار گرفتن مداوم در معرض عوامل جوی میتواند از مشاغل سخت و زیانآور محسوب شود. فعالیتهایی مانند کار روی داربست، دکل، اسکلت فلزی و برخی سازههای مرتفع، نمونههایی از این نوع کار هستند.
شدت و ماهیت فعالیت، ارتفاع محل کار و شرایط انجام وظایف در بررسی سختی کار اهمیت دارد و برای همه افرادی که در ارتفاع کار میکنند، نتیجه یکسانی ندارد.
بیشتر بخوانید:بررسی کامل قانون کار و تامین اجتماعی
کار روی دکلهای برق
کار روی دکلهای برق با خطر سقوط، برقگرفتگی و قرارگیری در معرض میدانهای الکتریکی و مغناطیسی همراه است. بهویژه فعالیت مستمر روی خطوط و پستهای انتقال برق با ولتاژ بالا، در مقررات سخت و زیانآور مورد توجه قرار گرفته است.
در بررسی قانون بیمه سختی کار برای این شاغلان، نوع خط یا تجهیزات، میزان ولتاژ و استمرار مواجهه اهمیت دارد؛ بنابراین عنوان کلی «برقکار» بهتنهایی معیار مناسبی برای تعیین مشمولیت نیست.
کار با مواد رادیواکتیو
کار با مواد رادیواکتیو به دلیل مواجهه مستمر با پرتوهای یونساز، از مشاغلی است که سلامت شاغل را در بلندمدت تحت تأثیر قرار میدهد. کارکنانی که مستقیماً با منابع پرتوزا، تجهیزات پرتودهی یا فرآیندهای مرتبط سروکار دارند، ممکن است مشمول مقررات مشاغل سخت و زیانآور شوند.
در بررسی شرایط قانون سختی کار برای این افراد، میزان و مدت مواجهه با پرتو و ماهیت واقعی فعالیت اهمیت دارد؛ بنابراین تفاوت زیادی میان کار مستقیم با منابع پرتوزا و فعالیتهای اداری در یک مرکز وجود دارد.
کار در شرایط نامساعد جوی
فعالیت مداوم در گرمای شدید، سرمای طاقتفرسا، رطوبت بالا یا بارندگی سنگین، فشار زیادی به بدن وارد میکند. کارگران فضای باز، نیروهای عملیاتی و کارکنان پروژههای عمرانی معمولاً بیشتر با این وضعیت روبهرو هستند.
برای بررسی شرایط استفاده از قانون سختی کار، شدت و مدت مواجهه با عوامل جوی و همچنین نوع وظایف فرد اهمیت دارد؛ بنابراین کار کوتاهمدت در فضای باز با فعالیت مستمر در شرایط نامساعد، وضعیت یکسانی ندارد.
کار در آتشنشانی
آتشنشانی به دلیل مواجهه با حریق، دود، مواد شیمیایی خطرناک، حرارت بالا و عملیات نجات در شرایط اضطراری از مشاغل پرریسک محسوب میشود. طبق رأی شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۳۱۰۶۲۶۲ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، شغل آتشنشانی در زمره مشاغل سخت و زیانآور قرار گرفته است.
اگر میپرسید مزایای سختی کار چیست، مهمترین آثار آن برای آتشنشانان به سابقه قابل احتساب و شرایط بازنشستگی مربوط میشود؛ البته استفاده از این مزایا به وضعیت بیمه و احراز شرایط قانونی فرد بستگی دارد.
کارگران شاغل در دامداری و واحدهای پرورش طیور
کار در دامداری و سالنهای پرورش طیور، بهویژه برای افرادی که بهطور مستمر با جمعآوری و انتقال کود، نظافت طویله، اصطبل یا سالنهای پرورش طیور سروکار دارند، میتواند در گروه مشاغل سخت و زیانآور قرار گیرد. این موضوع در ماده ۶ آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور تصریح شده است.
نکته مهم برای این شاغلان، قانون سختی کار تامین اجتماعی و نحوه احتساب سوابقی است که واقعاً در این فعالیتها سپری شدهاند؛ یعنی عنوان کلی «کارگر دامداری» بهتنهایی ملاک کافی نیست.
کار در ندامتگاه، زندان و مراکز درمانی
کارکنانی که در ندامتگاه و زندان مستقیماً با زندانیان در ارتباط هستند، به دلیل مواجهه مداوم با فشارهای روانی، شرایط خاص محیط و موقعیتهای پرتنش، در زمره مشاغلی قرار گرفتهاند که سخت و زیانآور بودن آنها در مقررات مورد توجه قرار گرفته است.
در مراکز درمانی نیز برخی مشاغل درمانی که با محیطهای آلوده، بیماران و عوامل زیانآور سروکار دارند، میتوانند مشمول مقررات سخت و زیانآور باشند. مصداق و شرایط هر شغل باید بر اساس نوع فعالیت و مقررات مربوط بررسی شود.
خبرنگاری
خبرنگاری به دلیل حضور در صحنههای حادثه، شرایط بحرانی، مأموریتهای خبری و فشار روانی مستمر میتواند در زمره مشاغل سخت و زیانآور قرار گیرد. در تشخیص سختی کار خبرنگاران، نوع فعالیت و شرایط واقعی کار اهمیت دارد و فعالیتهای صرفاً دفتری را نمیتوان با خبرنگاری میدانی یکسان دانست.
رانندگان حملونقل بار و مسافر درونشهری و برونشهری
رانندگی حرفهای، بهویژه در حملونقل بار و مسافر بینشهری، با عواملی مانند ساعتهای طولانی رانندگی، خستگی، ارتعاش خودرو، شرایط جاده و فشار عصبی همراه است. با این حال، مشمول شدن در مقررات سخت و زیانآور به نوع وسیله نقلیه و شرایط واقعی فعالیت راننده بستگی دارد.
در بررسی سوابق این گروه، تفاوت میان راننده درونشهری، برونشهری، حمل بار و حمل مسافر اهمیت دارد و نمیتوان همه رانندگان را در یک دسته قرار داد.
قانون جدید سختی کار برای پرستاران
پرستاری در ایران از مشاغلی است که سابقه آن میتواند مشمول مزایای مشاغل سخت و زیانآور باشد؛ موضوعی که برای پرستاران شاغل در بیمارستانها و مراکز درمانی اهمیت ویژهای دارد. سابقه کار این گروه در صورت احراز شرایط قانونی، میتواند برای بازنشستگی با سنوات ارفاقی مورد استفاده قرار گیرد.
در مورد قانون جدید سختی کار برای پرستاران باید میان نوع استخدام و صندوق بیمه تفکیک قائل شد؛ برای مثال، مقررات پرستاران مشمول قانون کار و بیمه تأمین اجتماعی با برخی کارکنان دستگاههای دولتی یکسان نیست. بنابراین، بررسی سابقه بیمه و وضعیت استخدامی قبل از اقدام ضروری است.
قانون جدید سختی کار در نانوایی
کار در نانوایی بهدلیل تماس مداوم با حرارت کوره و تنور، آرد و گردوغبار ناشی از آن و فعالیت بدنی سنگین برای برخی کارکنان شرایط دشواری ایجاد میکند. با این حال، قرار گرفتن شغل نانوا یا کارگر نانوایی در فهرست مشاغل مشمول قانون سختی کار به احراز شرایط شغلی و محیط کار وابسته است و صرف عنوان «نانوا» بهتنهایی برای برخورداری از مزایای سختی کار کافی نیست.
در نتیجه، هنگام بررسی قانون جدید سختی کار در نانوایی باید نوع فعالیت فرد، میزان مواجهه با حرارت و شرایط واقعی محل کار را ملاک قرار داد.
سختی کار در مشاغل علوم آزمایشگاهی
کارکنان علوم آزمایشگاهی بهطور مستقیم با نمونههای انسانی، عوامل عفونی، مواد شیمیایی و گاهی مواد پرتوزا سروکار دارند و به همین دلیل، ماهیت کار آنها با بسیاری از مشاغل درمانی و اداری متفاوت است. مشاغل آزمایشگاهی در برخی مقررات مرتبط با مشاغل سخت و زیانآور مراکز درمانی مورد شناسایی قرار گرفتهاند؛ با این حال، شرایط و محل خدمت در تعیین وضعیت فرد اهمیت دارد.
برای کارکنانی که درباره سختی کار در مشاغل علوم آزمایشگاهی سؤال دارند، مهمترین نکته این است که سمت سازمانی، محل فعالیت و نوع مواجهه با عوامل زیانآور باید با مقررات مربوط تطبیق داده شود.
میزان سختی کار چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه سابقه مشاغل سخت و زیانآور، هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در این مشاغل، معادل یکسالونیم سابقه محاسبه میشود. بنابراین، برای نمونه، ۱۰ سال سابقه کار سخت و زیانآور از نظر بازنشستگی معادل ۱۵ سال سابقه عادی خواهد بود. این حکم در جزء ۱ بند (ب) تبصره (۲) ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی، اصلاحی ۳۰/۱۱/۱۳۷۹ آمده است.
برای سابقه ۲۰ سال متوالی نیز موضوع قانون سختی کار 7300 روز مطرح میشود؛ قانون تفسیر مصوب ۰۳/۰۲/۱۳۹۲ تصریح کرده است که منظور قانونگذار از ۲۰ سال متوالی، داشتن حداقل ۷۳۰۰ روز اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور است
درخواست سختی کار چه مراحلی دارد؟
برای ثبت درخواست، بهتر است متقاضی ابتدا سوابق بیمه، عنوان شغلی و مشخصات محل کار خود را بررسی کند تا اطلاعات پرونده با سابقه واقعی اشتغال مغایرت نداشته باشد. در ادامه، پرونده از نظر شرایط کار و عوامل زیانآور بررسی میشود و نتیجه در کمیته مربوط اعلام خواهد شد. مطابق ماده ۲ آییننامه اجرایی مشاغل سخت و زیانآور مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵، بررسی سوابق، بازدید از محل کار و بررسی شرایط کار از مراحل تشخیص است.
- بررسی سوابق: تطبیق سابقه بیمه، عنوان شغلی و محل اشتغال برای تشکیل پرونده اولیه.
- ارزیابی شرایط کار: بررسی محیط کار و عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی یا بیولوژیکی برای تعیین میزان ریسک.
- رسیدگی در کمیته بدوی: بررسی مستندات، گزارش کارشناسی و صدور رأی اولیه درباره سختی کار.
- اعتراض احتمالی:امکان اعتراض به رأی بدوی ظرف ۱۵ روز اداری از تاریخ ابلاغ و ارجاع پرونده به کمیته تجدیدنظر.
- رأی نهایی:بررسی اعتراض در کمیته تجدیدنظر استان و صدور رأی قطعی.
ثبت درخواست سختی کار چگونه انجام میشود؟
برای ثبت درخواست، اطلاعات و سوابق شغلی باید دقیق وارد شود. موارد اصلی عبارتاند از:
- سابقه بیمه دوره موردنظر
- عنوان شغلی و نام کارگاه
- تاریخ شروع و پایان اشتغال
- مدارک شغلی مرتبط، در صورت نیاز
پس از ثبت درخواست، پرونده برای بررسی و احراز شرایط شغل به مرجع مربوط ارجاع میشود.
چطور وضعیت درخواست سختی کار را پیگیری کنیم؟
برای پیگیری پرونده، مهمترین اطلاعات شماره درخواست یا کد رهگیری و اطلاع از آخرین وضعیت رسیدگی است. وضعیت پرونده را میتوان از مسیر ثبتشده برای درخواست، بررسی کرد.
مراحل پیگیری معمولاً شامل این موارد است:
- ورود به سامانه مربوط
- ثبت کد رهگیری یا اطلاعات شناسایی
- مشاهده وضعیت پرونده
- بررسی نتیجه یا وضعیت ارجاع به کمیته
- پیگیری اعتراض، در صورت رد درخواست
اگر پرونده برای مدت طولانی بدون تغییر باقی بماند، بررسی نقص مدارک یا وضعیت ارجاع آن میتواند علت توقف را مشخص کند.
شرایط بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور
سابقه کار در مشاغل سخت و زیانآور، در صورت تأیید، با سنوات ارفاقی محاسبه میشود؛ به همین دلیل شرایط بازنشستگی آن با مشاغل عادی تفاوت دارد. در این نوع سابقه، هر سال کار سخت و زیانآور معادل ۱.۵ سال سابقه محاسبه میشود.
شرایط بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور برای مردان
مردان در صورت احراز سابقه موردنیاز، میتوانند بدون شرط سنی از مزایای این نوع بازنشستگی استفاده کنند:
- ۲۰ سال سابقه متوالی در مشاغل سخت و زیانآور
- ۲۵ سال سابقه متناوب در این مشاغل
برای مثال، ۲۰ سال سابقه واقعیِ تأییدشده در کار سخت و زیانآور، با احتساب سنوات ارفاقی، ۳۰ سال سابقه محسوب میشود.
بیشتر بخوانید: بازنشستگی و قانون افزایش بازنشستگی
شرایط بازنشستگی با سابقه سختی کار برای زنان
زنان نیز مانند مردان، در صورت احراز سابقه سخت و زیانآور، از سنوات ارفاقی برخوردار میشوند و جنسیت بهخودیخود مانعی برای استفاده از این مزایا نیست. هر سال سابقه مورد تأیید در شغل سخت، معادل ۱.۵ سال سابقه محاسبه میشود.
بنابراین، ملاک اصلی استفاده از این امتیاز، سابقه بیمه و تأیید سخت و زیانآور بودن شغل است، نه زن یا مرد بودن بیمهشده
سختی کار در محاسبه بازنشستگی چگونه لحاظ میشود؟
سابقه شغل سخت و زیانآور هنگام محاسبه بازنشستگی با ضریب ۱.۵ احتساب میشود؛ یعنی هر ۱ سال سابقه تأییدشده، معادل ۱ سال و ۶ ماه سابقه محسوب خواهد شد.
برای مثال، اگر فرد ۱۰ سال سابقه سختی کار داشته باشد، این سابقه از نظر سنوات بازنشستگی ۱۵ سال محاسبه میشود. در کنار این سنوات ارفاقی، شرط سابقه متوالی یا متناوب نیز باید مطابق مقررات احراز شده باشد.
نکته مهم این است که سنوات ارفاقی فقط به سابقهای تعلق میگیرد که سخت و زیانآور بودن آن بهطور رسمی تأیید شده باشد.
نکات مهم قانون جدید مشاغل سخت و زیانآور
برای بررسی قانون سختی کار ۱۴۰۵ باید چند حق و محدودیت مهم را همزمان در نظر گرفت؛ سختی کار فقط به سابقه بازنشستگی مربوط نیست و بر شرایط کار روزانه و تعهدات بیمهای کارفرما نیز اثر دارد.
موارد قانونی مرتبط با سختی کار
مبنای اصلی، مقررات مشاغل سخت و زیانآور در قانون تأمین اجتماعی و آییننامه اجرایی مصوب ۲۶/۱۲/۱۳۸۵ است. تشخیص سخت و زیانآور بودن شغل نیز از مسیر قانونی و با بررسی شرایط واقعی کار انجام میشود.
قانون ساعت کاری برای کارهای سخت
طبق ماده ۵۲ قانون کار، ساعت کار روزانه در کارهای سخت و زیانآور نباید از ۶ ساعت در روز و ۳۶ ساعت در هفته بیشتر شود.
بیشتر بخوانید:میزان ساعت کار در ماه و فرمول محاسبه کارکرد ماهانه کارگران
قانون اضافه کاری مشاغل سخت
در مشاغل سخت و زیانآور، ارجاع اضافهکاری ممنوع است؛ بنابراین نمیتوان با توافق کارگر، محدودیت قانونی اضافهکاری را نادیده گرفت. این موضوع در ماده ۶۱ قانون کار تصریح شده است.
قانون حق بیمه کارگران مشاغل سخت و زیان آور
برای این مشاغل، ۴ درصد اضافه بر حق بیمه مقرر در نظر گرفته شده که پرداخت آن بر عهده کارفرماست. این مبلغ برای تأمین هزینه مربوط به مزایای بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور دریافت میشود.
شرایط مرخصی در مشاغل سخت
مرخصی سالانه در مشاغل سخت و زیانآور بیشتر از مشاغل عادی است. طبق ماده ۶۵ قانون کار، مرخصی سالانه کارگرانی که در کارهای سخت و زیانآور فعالیت میکنند، پنج هفته است و بهتر است با توافق کارگر و کارفرما، در دو نوبت در طول سال استفاده شود.
نکته مهم اینکه این مرخصی با مرخصی استعلاجی یا سایر مرخصیهای قانونی تفاوت دارد و نباید با آنها یکسان محاسبه شود.
جمعبندی
برای بهرهمندی از مزایای مشاغل سخت و زیانآور، تأیید رسمی سابقه و شرایط شغلی ضروری است. سنوات ارفاقی، شرایط بازنشستگی، ساعت کار و حق بیمه نیز بر همین اساس تعیین میشوند.برای تقویت دانش کاربردی در حوزه قوانین کار و امور حسابداری، آموزشگاه حسابداری تهران میتواند گزینه مناسبی برای یادگیری تخصصی باشد.
سوالات متداول
۱. آیا کارفرما میتواند سختی کار را از سابقه بیمه حذف کند؟
خیر؛ در صورت احراز قانونی، کارفرما نمیتواند سابقه تأییدشده را بهصورت دلخواه حذف یا بیاثر کند.
۲. آیا تغییر محل کار، سابقه سختی کار قبلی را از بین میبرد؟
خیر؛ سابقه تأییدشده مربوط به دوره اشتغال قبلی، مستقل از محل کار جدید باقی میماند.
۳. آیا مرخصی استعلاجی در سابقه سخت و زیانآور محاسبه میشود؟
در صورت پرداخت حق بیمه و پذیرش مرخصی طبق مقررات تأمین اجتماعی، میتواند جزو سابقه بیمه محسوب شود.